O gniewie

„Inne wady można ukryć i pielęgnować w tajemnicy; gniew ujawnia się otwarcie i maluje się na twarzy, a im jest większy, tym wyraźniej wykipia.”

„Rodzaj ludzki rodzi się do wzajemnej pomocy, gniew – do wzajemnej zguby: pierwszy kocha wspólnotę, drugi – wyobcowanie.”

„Są rzeczy, których początki zależą od nas, ale które, gdy się rozwiną, porywają nas własną siłą i nie zostawiają drogi odwrotu.”

„Najbardziej godna zaufania jest ta cnota, która długo i starannie rozważa samą siebie, nad sobą panuje i powoli, rozważnie wysuwa się naprzód.”

„Każdy, kto nazywa siebie niewinnym, patrzy raczej na świadków zewnętrznych niż na własne sumienie.”

„Nic nie przystoi temu, kto wymierza karę, mniej niż gniew, bo kara ma tym większą moc poprawy, gdy wyrok zapada z rozwagą.”

„Cóż też może być bardziej niegodne mędrca niż to, by jego namiętności zależały od cudzej nikczemności?”

„Aby nie gniewać się na pojedynczych ludzi, musisz darować winę całemu ogółowi, musisz przebaczyć całemu rodzajowi ludzkiemu.”

„Z trwałym i płodnym złem trzeba toczyć walkę na długi oddech: nie po to, by je zdławić, lecz tylko po to, by nas nie przemogło.”

„Co budzi postrach w innych, samo drży o siebie.”

„Zło, na które cierpimy, jest uleczalne, a ponieważ urodziliśmy się z naturalną skłonnością do dobra, sama natura nam pomoże, jeśli spróbujemy poprawić swoje życie.”

„Co jest bardziej kojące niż umysł w spokoju, a co bardziej męczące niż gniew?”

„Niech mędrzec zachowuje umiar, a gdy coś trzeba zrobić dość energicznie, niech wzywa na pomoc siłę, nie gniew.”

„Pożyteczne będą też gry: umiarkowana przyjemność daje bowiem umysłowi wytchnienie i przywraca mu właściwą równowagę.”

„Zawsze powinniśmy dać upłynąć trochę czasu, bo czas odsłania prawdę.”

„Skłonność do wierzenia w to, co słyszymy, wyrządza ogromne szkody; często nie powinniśmy nawet słuchać, bo niekiedy lepiej dać się oszukać, niż podejrzewać oszustwo.”

„Nic zatem nie podsyca gniewu bardziej niż zbytek nadmierny i nienasycony; umysł trzeba hartować surowością, by nie czuł żadnego ciosu, który nie jest dotkliwy.”

„Przypuśćmy, że ponosimy karę: pomyślmy nie tylko o tym, co cierpimy, ale i o tym, co uczyniliśmy; zasiądźmy do sądu nad naszym dotychczasowym życiem.”

„O ileż dalej sięgają nakazy obowiązku niż nakazy prawa!”

„Cóż może być bardziej niesprawiedliwe niż potajemnie dawać wiarę, a jawnie się gniewać?”

„Jak wszystkie członki ciała działają w zgodzie, bo w interesie całego ciała jest zachować każdy z nich w całości, tak ludzie powinni się nawzajem oszczędzać, bo są zrodzeni do wspólnoty.”

„Rzeczą wielkiego ducha jest gardzić doznanymi krzywdami; najbardziej pogardliwą formą zemsty jest uznać przeciwnika za niegodnego zemsty.”

„Nie ma nic bardziej niesprawiedliwego niż to, że ktoś dziedziczy waśnie swojego ojca.”

„Jeśli ktoś się na ciebie gniewa, odpowiedz na jego gniew dobrodziejstwami: spór, który podejmuje tylko jedna strona, upada; do walki trzeba dwóch.”

„O ileż chwalebniej jest odpierać od siebie wszelkie krzywdy i zniewagi niczym ktoś, kto nosi zbroję, której nie przebije żadna broń; zemsta jest bowiem przyznaniem się, że nas zraniono.”

„Nie ma większego dowodu wielkoduszności niż to, że nic, co cię spotyka, nie potrafi cię rozgniewać.”

„Niech więc nasze przedsięwzięcia nie będą ani błahe, ani zuchwałe i lekkomyślne; niech nasze nadzieje nie wybiegają daleko od domu; nie podejmujmy się niczego, czego powodzenie by nas zdumiało.”

„Ilekroć spór zapowiada się na dłuższy lub bardziej zażarty niż zwykle, zdławmy go w samym zarodku, zanim nabierze sił.”

„Nie wszyscy obrażają się w ten sam sposób; musisz więc wiedzieć, gdzie jest twój słaby punkt, by strzec go ze szczególną starannością.”

„Kto dochodzi, co się o nim mówi, kto wygrzebuje złośliwe opowieści, nawet jeśli powtarzano je w tajemnicy, ten sam niszczy własny spokój ducha.”

„Znaczna część ludzi sama fabrykuje sobie urazy, albo żywiąc bezpodstawne podejrzenia, albo wyolbrzymiając drobiazgi.”

„Postawmy się na miejscu tego, na kogo się gniewamy: obecnie przesadne mniemanie o własnej ważności czyni nas skorymi do gniewu i chętnie robimy innym to, czego nie znieślibyśmy, gdyby robiono to nam.”

„Walcz zawzięcie ze sobą, a jeśli nie możesz pokonać gniewu, nie pozwól, by on pokonał ciebie: już zaczynasz brać nad nim górę, jeśli się nie ujawnia, jeśli nie znajduje ujścia.”

„Nasze wewnętrzne myśli stopniowo ulegają wpływowi naszej zewnętrznej postawy.”

„Nie opieraj osądu na jednej godzinie czy jednym dniu: rozważ ogólne skłonności swojego umysłu; choć nie uczyniłeś nic złego, jesteś jednak do tego zdolny.”

„O ileż lepiej jest uleczyć krzywdę, niż ją pomścić?”

„Nigdy nie będzie dobrze temu, dla kogo męką jest widok kogoś, komu wiedzie się lepiej niż jemu.”

„Pragnienie tych samych rzeczy, które powinno być więzią przyjaźni, staje się źródłem kłótni i nienawiści.”

„Wszystkie nasze zmysły trzeba wychowywać ku sile: z natury potrafią wiele znieść, byle tylko duch powstrzymał się od ich psucia.”

„Umysł jest dość silny, by znieść zło, na które jest przygotowany.”

„Zadbajmy o to, by nasze sumienie było w pełni spokojne, ale nie zabiegajmy o uznanie dla siebie.”

„Życie to rzecz, która nie znosi marnotrawstwa, a my nie mamy czasu na zbyciu, by go trwonić.”

„Ten oddech, który tak cenimy, wkrótce nas opuści; tymczasem, póki nim oddychamy, póki żyjemy wśród ludzi, pielęgnujmy człowieczeństwo: nie bądźmy dla nikogo postrachem ani niebezpieczeństwem.”

„Miecz sprawiedliwości nie jest na swoim miejscu w rękach człowieka ogarniętego gniewem.”